Zorgen om lage basisvaardigheden
Volgens de Onderwijs- en Opleidingsmonitor zet de dalende trend in basisvaardigheden van vorig jaar door. Het streven binnen de Europese Onderwijsruimte (EEA) is dat maximaal 15% van de vo-scholieren onderontwikkeld is op gebied van basisvaardigheden. Nederland presteert in bijna alle categorieën onder het Europees gemiddelde. Gemiddeld is 24% van de STEM vaardigheden onderontwikkeld bij vo-scholieren in Europa. In Nederland is dit 27%. Bij digitale vaardigheden schiet 43% van de Europese scholieren tekort. In Nederland loopt dit percentage op tot 57%. Het rapport erkent dat Nederland gerichte maatregelen neemt om dit te verbeteren. Op het gebied van leesvaardigheid scoort 35% van de Nederlandse vo-leerlingen een onvoldoende, het Europese gemiddelde ligt op 26%. Wiskunde is het enige gebied waar Nederland met 27%, het beter doet dan het Europees gemiddelde van 30%.
Lof voor Nederlandse mbo-opleidingen
Nederlandse mbo-opleidingen scoren hoger dan de Europese doelstellingen en beter dan de gemiddelde Europese scores. Zo is Nederland tweede op het gebied van mbo-opleidingen met praktijkervaring (94%). Dit is ver boven het gemiddelde van 65% en het EEA-streefpercentage van 60%. Nederlandse mbo-studenten hebben gemiddeld genomen ook een hogere baankans (91%) in vergelijking met het Europees gemiddelde (80%) Informeel leren blijft EU-breed een lastig punt. De Commissie is dan ook lovend over de Nederlandse microcredential mbo-pilot onder het Npuls programma.
Meer STEM-studenten nodig
In de hele EU is er een tekort aan STEM-werknemers. Gemiddeld volgt maar 36% van de Europese mbo-studenten een STEM-opleiding. Het streefpercentage voor 2030 is 45%. Nederland zit daar nog ver vandaan met een gemiddelde van 19%. Voor het hoger onderwijs is het streefpercentage 30%. Het huidige Europees gemiddelde is 27%, terwijl Nederland wederom laag scoort met 19%. Er zijn wel initiatieven om dit te verbeteren, zoals het Nederlandse actieplan voor digitale en groene banen. Om meer STEM-studenten te krijgen moeten ook barrières voor vrouwen en studenten met een migrantenafkomst weggenomen worden.
Context
De Europese Commissie publiceert ieder jaar de Onderwijs- en opleidingsmonitor om de voortgang van de Europese Onderwijsruimte (EEA) te meten. Het doel van de EEA is een hoogwaardig, inclusief onderwijssysteem in de hele EU. De Europese Commissie heeft in 2021 de streefpercentages vastgesteld. Vorig jaar lag de nadruk van het rapport op duurzaamheid en de groene transitie. Dit jaar ligt de focus op mbo-onderwijs en STEM-opleidingen. Het rapport legt duidelijke linken met de Union of Skills. Dit initiatief streeft naar het verbeteren van de basisvaardigheden, een hoger aandeel STEM-studenten, het beroepsonderwijs aantrekkelijker maken en het stimuleren van Leven Lang Ontwikkelen stimuleren.
Mede geschreven door Dagmar Coppens.
