Academische vrijheid en Europese universiteiten
CULT wil academische vrijheid en institutionele autonomie expliciet verankeren in de doelstellingen van KP10 en ook als voorwaarde laten gelden voor samenwerking met derde landen. Landen die deelnemen aan het programma moeten deze waarden aantoonbaar respecteren. Daarnaast krijgen de Europese universiteiten in de opinie een prominentere rol: CULT stelt voor hun definitie wettelijk vast te leggen en hun bijdrage aan zowel de Europese onderzoeksruimte als de Europese onderwijsruimte expliciet te erkennen. Ook pleit de commissie voor gestructureerde synergieën tussen KP10 en Erasmus+, om zo een naadloze overgang van onderwijs naar onderzoek te bevorderen.
Cultuur, creativiteit en maatschappelijke impact
Een tweede speerpunt is de positie van culturele en creatieve industrieën (cultural and creative industries, CCI) en sociale wetenschappen en geesteswetenschappen (social sciences and humanities, SSH). CULT wil CCI expliciet opnemen als onderdeel van de maatschappelijke uitdagingen binnen pijler II en stelt voor minimaal 40% van het budget voor het Society-onderdeel te reserveren voor onderzoek dat Europese cultuur en cultureel erfgoed ondersteunt. Daarnaast pleit de commissie voor SSH als structureel onderdeel van het gehele programma, met specifieke aandacht voor de maatschappelijke en ethische implicaties van kunstmatige intelligentie en biotechnologie. De opinie werd op 18 maart 2026 aangenomen met 25 stemmen voor, drie tegen en één onthouding.
Context
De opinie van CULT is gericht aan de commissie industrie, onderzoek en energie (ITRE), die verantwoordelijk is voor het hoofdrapport over KP10. De Commissie publiceerde haar voorstel voor KP10 in 2025. ITRE is de verantwoordelijke commissie en werkt momenteel aan het conceptrapport, onder leiding van rapporteur Christian Ehler. Meerdere commissies, waaronder CULT en de Commissie Veiligheid en Defensie (SEDE), hebben adviezen uitgebracht die ITRE bij de verdere uitwerking zal betrekken. Parallel loopt de onderhandeling in de Raad, waar de lidstaten hun positie nog bepalen. De verwachting is dat de triloogonderhandelingen tussen Parlement en Raad later dit jaar van start gaan.
