Meer focus voor het ECF
Een terugkerend thema in het conceptrapport is de wens om de focus van het ECF te verscherpen. Hiermee willen de rapporteurs voorkomen dat de middelen te dun worden verspreid over te veel prioriteiten. Terwijl het voorstel van de Commissie binnen de policy windows een breed scala aan doelstellingen en activiteiten openlaat, kiezen de rapporteurs voor een duidelijkere afbakening. De policy windows worden onderverdeeld in onderdelen met eigen begrotingslijnen. Daarnaast introduceren de rapporteurs een ‘flexibiliteitsreserve’ van 16 miljard euro, zodat ondanks de aangescherpte focus kan worden ingespeeld op onverwachte ontwikkelingen.
Een grotere rol voor het kennisveld
Het conceptrapport introduceert verschillende nieuwe adviesorganen, waaronder een Stakeholder Group. Dit orgaan moet de Europese Commissie in een vroeg stadium adviseren over het ontwerp van calls. De groep zal bestaan uit vertegenwoordigers van zowel de publieke als de private sector, waaronder onderzoeks- en technologieorganisaties. Ook krijgt de Council for European Competitiveness Research – het expertorgaan dat werd geïntroduceerd in het ITRE-conceptrapport over KP10 – een rol als subconfiguratie van de Stakeholder Group. Deze raad moet de Commissie adviseren welke veelbelovende onderzoeksresultaten zich lenen voor vertaling naar de markt via het ECF.
Een brug van KP10 naar het ECF
De rapporteurs introduceren daarnaast een nieuw instrument in de ECF-werkprogramma’s: ‘Horizon Europe Pathway Actions’. Hiermee moeten onderzoeksresultaten uit Horizon Europe (en eerdere kaderprogramma's) vertaald worden naar de markt, bijvoorbeeld via opschaling en commercialisering met behulp van ECF-financiering. Per call moet de Commissie aangeven welke knelpunten de uitrol van de betreffende technologieën of innovaties blokkeren en hoe de voorgestelde interventie deze barrières adresseert. Dit gebeurt op advies van de Council for European Competitiveness Research. De koppeling tussen KP10 en het ECF via de Competitiveness Coordination Tool wordt uit het voorstel geschrapt, omdat inhoudelijke details nog steeds ontbreken en de publicatie van de tool is uitgesteld.
Verdere voorgestelde aanpassingen
Naast deze drie voorstellen zetten de rapporteurs in op een grotere rol voor InvestEU. Het wordt gepositioneerd als het voorkeursfinancieringsinstrument van het ECF en krijgt een groter budget. Daarnaast richten verschillende amendementen zich op vereenvoudigde toegang tot technologie-infrastructuren, moet er een concrete functie en versnelde procedure voor het nieuwe Competitiveness Seal komen en worden kernbegrippen als ‘concurrentievermogen’ en ‘strategische afhankelijkheid’ gedefinieerd.
Context
Op 17 juli 2025 publiceerde de Europese Commissie een voorstel voor het ECF als onderdeel van haar voorstel voor het Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2028-2034. De Commissie wil hiermee het concurrentievermogen en de strategische autonomie van de EU versterken. In het fonds worden twaalf bestaande programma’s samengebracht in één financieringsinstrument. Daarnaast wordt het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (Horizon Europe) formeel onder het ECF geplaatst. Wel behoudt het daarbij zijn status als afzonderlijk programma met een eigen budget. De publicatie van het ITRE-conceptrapport is een stap in de gewone wetgevingsprocedure die het wetsvoorstel van de Commissie doorloopt. Het rapport wordt op 6 mei gepresenteerd in de ITRE-commissie, waarna andere parlementaire commissies tot 11 mei de tijd krijgen om amendementen in te leveren. De instellingen zullen naar verwachting tot eind 2027 onderhandelen over de uiteindelijke vorm van het ECF.
