Een sterker en consistenter Europees O&I-financieringsbeleid
De commissie industrie, onderzoek en energie (ITRE) van het Europees Parlement roept op tot het wettelijk verankeren van de vijfde vrijheid en het behalen van de 3% investeringsnorm in onderzoek en innovatie (O&I). Europarlementariër Eszter Lakos presenteert namens de ITRE-commissie een ontwerpresolutie voor de komende wet over de Europese Onderzoeksruimte (ERA). Opvallend is dat de ITRE-commissie dit doet vóórdat de Commissie haar voorstel op de ERA Act heeft gedaan. In de resolutie vraagt het Parlement om O&I-doelstellingen tussen de lidstaten op elkaar af te stemmen. ITRE roept op tot het vastleggen van de 3%-norm. Daarnaast wil zij de private deelname aan O&I-ecosystemen verhogen om zo onderzoeksvalorisatie te versnellen.
Vijfde vrijheid, gelijkheid, broederschap
De resolutie roept de lidstaten op de belemmeringen voor de vijfde vrijheid, ofwel het vrije verkeer van onderzoekers en kennis, weg te nemen en beleid voor internationale samenwerking en innovatie te verbeteren. De ITRE-commissie benadrukt daarnaast het belang van academische vrijheid en roept de Commissie op, naast de ERA Act, hier een apart wetsvoorstel voor te introduceren. In dit voorstel moeten minimumrechten voor onderzoekers worden ingesteld en een toezichthoudend orgaan worden geïntroduceerd. Verder roept de resolutie op tot betere werkomstandigheden voor onderzoekers en aandacht voor genderbalans en gelijke kansen in O&I.
Context
De Europese Onderzoeksruimte (ERA) is een initiatief van de Commissie om in heel Europa de vijfde vrijheid, de vrijheid van kennis te bewerkstelligen. De Commissie helpt hierbij lidstaten om hun onderzoeksbeleid en -programma’s op elkaar af te stemmen om zo het vrije verkeer van O&I te stimuleren. De ERA Act betreft de allereerste wetgeving voor de ERA om de vijfde vrijheid wettelijk vast te leggen. Momenteel is de ERA gebaseerd op vrijwillige samenwerkingsovereenkomsten. Eerder dit jaar opende de Commissie de call for evidence om input op de Act te verzamelen. Op dit moment staat tot eind januari 2026 een publieke consultatie open over de ERA Act. Neth-ER heeft ook op de ERA call for evidence gereageerd.
Mede geschreven door Laura van der Vleuten
Copyright foto: © European Union 2025 - Source: LinkedIn Eszter Lakos
